Tiger PID-детекторын калибрлеу және қызмет көрсету: bump-тест, шамды тазалау, электродтарды ауыстыру

PID-детектор — көрсеткіштеріне «адам бұл аймақта жұмыс істей ала ма» деген шешім байланысты аспап. Сондықтан «ол дұрыс көрсете ме?» деген сұрақтың күн сайын құжатталған жауабы болуы керек. Фотоиондау сенсорлары шам мен электродтардың ластануына сезімтал, ал шамы лас аспап концентрация қауіпті болған жерде тыныш нөлді көрсетуі мүмкін.

Төменде — Tiger аспаптарына және басқа Ion Science PID-теріне қызмет көрсетудің практикалық регламенті.

---

Жиі шатастырылатын үш түрлі рәсім

Рәсім	Нені тексереді	Қалай	Қашан
Bump-тест	Аспап газға әрекет етіп, дабыл береді	Белгілі концентрациялы газды қысқа беру, баптаусыз	Әр пайдалану алдында
Калибрлеу	Көрсеткіштер нақты концентрацияға сәйкес келеді	Таза ауамен нөлді және эталондық газбен сезімталдықты орнату	Bump-тест нәтижесі бойынша, регламент бойынша, қызмет көрсетуден кейін
Поверка	Өлшеу құралы түріне метрологиялық сәйкестік	Аккредиттелген зертханада	Поверкааралық интервалмен

Bump-тест калибрлеуді алмастырмайды, ал калибрлеу поверканы алмастырмайды.

---

Bump-тест: әр ауысым алдында

Мақсаты: сенсор жұмыс істейтініне, шам жанып тұрғанына, сорғы сынаманы тартатынына, дабыл іске қосылатынына көз жеткізу.

Тәртібі:

1. Аспапты таза ауада қосып, дайын болуын күту.
2. Адаптер арқылы калибрлеу газын (әдетте 100 ppm изобутилен) беру.
3. Көрсеткіш рұқсат шегінде көтерілгеніне және дабыл іске қосылғанына көз жеткізу.
4. Нәтижені жазу.

Өтпесе: аспап калибрлеуге дейін пайдаланылмайды. Калибрлеу де өтпесе — шамды тазалау, сүзгіні ауыстыру, содан кейін қайта калибрлеу.

Bump-тесттің өтпеуінің типтік себебі — сенсор емес, бітелген кіріс сүзгісі немесе қысылған сынама алу шлангісі.

---

Калибрлеу: нөл және сезімталдық

Нөлді орнату. Таза ауа беріледі — «нөлдік ауа» баллонынан немесе көмір сүзгісі арқылы. Сүзгісіз «таза цех ауасында» нөлді орнату — жиі қате: цехтағы фон 0,5 ppm болса, бұл фон жаңа нөлге айналады.

Сезімталдықты орнату. Эталондық газ беріледі — паспорты бар баллоннан белгілі концентрациялы изобутилен.

Қашан калибрлеу керек:

• bump-тест сәтсіз болғаннан кейін;
• шамды тазалағаннан, электрод блогын немесе сүзгіні ауыстырғаннан кейін;
• жоғары концентрациялардың әсерінен кейін;
• кәсіпорын регламенті бойынша;
• шамды ауыстырғанда.

Практика: калибрлеу газының жарамдылық мерзімі бар — оны баллон паспорты бойынша тексеріңіз.

---

Шамды тазалау және электродтарды ауыстыру

Неліктен шам ластанады

PID УК-шамының сәуле шығатын терезесі бар. Терезеде уақыт өте келе қабықша пайда болады — органикалық заттардың фотолиз өнімдері, шаң, конденсат. Қабықша УК-ны сіңіреді, сезімталдық төмендейді.

Шамның ластану белгілері:

• калибрлеу өтеді, бірақ одан кейін сезімталдық тез төмендейді;
• аспап калибрлеуді жиірек талап етеді;
• нөлдік ауада көрсеткіштердің тұрақсыздығы.

Қалай тазалау керек

Шам терезесін өндірушінің шамды тазалау жинағындағы жылтырату құрамымен тазалайды. Терезеге саусақпен тиюге, жинақта жоқ еріткіштер мен абразивтерді пайдалануға болмайды. Тазалау мен жинаудан кейін — міндетті калибрлеу.

Электрод блогы

Сенсор электродтары да ластанады және уақыт өте келе тозады. Ion Science аспаптарындағы Fence Electrode технологиясы ылғалдылық пен ластанудың әсерін азайтады, бірақ толық жоймайды. Шамды тазалау тұрақтылықты қалпына келтірмесе — электрод блогын ауыстырады.

Сүзгілер

Кіріс сүзгісі сенсорды шаң мен тамшылы ылғалдан қорғайды. Оны регламент бойынша және көрінетін ластанған кезде бірден ауыстырады.

---

Қызмет көрсету регламенті: жиынтық кесте

Операция	Кезеңділігі	Кім орындайды
Сыртқы тексеру, зарядты тексеру	Әр пайдалану алдында	Пайдаланушы
Bump-тест	Әр пайдалану алдында	Пайдаланушы
Нөл мен сезімталдықты калибрлеу	Кәсіпорын регламенті бойынша және қызмет көрсетуден кейін	Оқытылған пайдаланушы / БӨА қызметі
Кіріс сүзгісін ауыстыру	Ластану бойынша	Оқытылған пайдаланушы
Шамды тазалау	Ластану белгілерінде	БӨА қызметі
Электрод блогын ауыстыру	Тозу бойынша	БӨА қызметі / сервис
Поверка	Поверкааралық интервал бойынша	Аккредиттелген зертхана

---

Аудитке арналған жазбалар

Нысанда оқиға болса, комиссияның бірінші сұрағы — «аспап жарамды болды ма?» Жауап құжатталуы керек:

• күні, аспап нөмірі, нәтижесі және тегі бар bump-тесттер журналы;
• баллон нөмірі мен жарамдылық мерзімі бар калибрлеу журналы;
• қызмет көрсету журналы: шамды тазалау, сүзгілер мен электродтарды ауыстыру;
• қолданыстағы поверка туралы куәлік.

---

Қазақстандағы поверка

Қауіпсіздікті бақылау үшін қолданылатын газоанализаторлар өлшем бірлігін қамтамасыз етуді мемлекеттік реттеу саласына жатады және поверкаға жатады. Импорттық аспап үшін ҚР тізіліміндегі бекітілген өлшеу құралының түрі керек. Толығырақ — өлшеу құралдарын поверкалау және калибрлеу туралы мақалада.

---

Қыста және ыстықта

• Аяз. Аккумуляторлар сыйымдылығын жоғалтады; аспапты жылыда сақтаңыз. Суықтан жылыға ауыстырғанда аспапқа жабық күйде жылынуға мүмкіндік беріңіз — әйтпесе ішінде конденсат пайда болады.
• Ыстық және шаң. Сүзгіні жиірек ауыстырыңыз.
• Жоғары ылғалдылық. Мұндай жағдайда bump-тест әсіресе маңызды.

---

Қорытынды

Жарамды PID-детектор — бұл тек жақсы аспап емес, сонымен қатар тәртіп: әр ауысым алдында bump-тест, регламент бойынша калибрлеу, таза шам, жаңа сүзгі, қолданыстағы поверка және көрсетуге болатын жазбалар.

KEG TRK Ion Science аспаптарын, калибрлеу газдарын және шығын материалдарын жеткізеді, сондай-ақ қызмет көрсету мен поверканы ұйымдастыру бойынша кеңес береді. Аспапты таңдау — PID-детекторды таңдау туралы мақалада.