Өндірісте сығылған ауаның ағуын қалай табуға болады: 5 тәсіл

Сығылған ауаның ағуы екі қадаммен табылады. Алдымен шығын бар ма және қаншалықты үлкен екені бағаланады: тұтынушылар тоқтатылған кездегі компрессор жұмысы бойынша. Содан кейін нақты нүктелер ультрадыбыстық детектормен немесе акустикалық камерамен ізделеді, ал қол жетімді қосылыстарда сабын ерітіндісімен расталады. Төменде бес тәсіл, олардың мүмкіндіктері мен шектеулері берілген.

Ағу бар екенін қалай түсінуге болады

Ең қарапайым белгі: цехта ешкім жұмыс істемейтін кезде (түнде, демалыс күндері, үзілісте) компрессор мезгіл-мезгіл қысым жинайды. Бұл уақытта ауаны ешкім тұтынбайды, демек, ол саңылаулар арқылы кетіп жатыр.

«Жүктеме / жүктемесіз» режимдері бар компрессорлар үшін ағу үлесін аспапсыз бағалауға болады. Тұтынушыларды өшіріп, компрессорды іске қосыңыз және бірнеше циклді уақытпен өлшеңіз:

ағу үлесі (%) = T × 100 / (T + t)

мұндағы T — жүктемемен жұмыс уақыты, t — жүктемесіз жұмыс уақыты.

Мысал: компрессор 4 минут қысым жинайды және 12 минут жүктемесіз тұрады. Ағу үлесі = 4 × 100 / (4 + 12) = 25 %, яғни оның өнімділігінің төрттен бірі ағуға кетеді.

Әдістеме АҚШ Энергетика министрлігінің (DOE) ұсыныстарынан алынған. Егер компрессорда толық тоқтау режимі бөлек болса, t ретінде қай уақытты есептеу керектігін нақтылаңыз: бастапқы әдістемеде жүктемесіз жұмыс туралы айтылады.

Егер компрессор басқару түрі басқаша болса, ағу ресивердегі қысымның төмендеуі бойынша бағаланады. Желідегі қысымды жұмыс қысымы P1-ге дейін көтеріп, беруді өшіріңіз және қысым жұмыс қысымының шамамен жартысына P2 дейін төмендейтін T уақытын өлшеңіз. Сонда:

ағу (м³/мин бос ауа) ≈ V × (P1 − P2) / (T × 1,013) × 1,25

мұндағы V — ресиверлер, магистральдар мен құбырлардың м³-дағы көлемі, P1 және P2 — бармен артық қысым, T — минуттағы уақыт, 1,25 — қысым төмендегенде ағудың азаятынына түзету.

Екі бағалау да шығын көлемін көрсетеді, бірақ олардың қай жерде екенін айтпайды. DOE оларды ағуды іздеу және жөндеу бағдарламасының бөлігі ретінде тоқсан сайын қайталауды ұсынады. Орындарды іздеу үшін төмендегі тәсілдердің бірі керек.

Ағуды табудың 5 тәсілі

Тәсіл	Не береді	Қай жерде жұмыс істейді	Шектеулері
Компрессор бойынша бағалау	Шығын көлемі пайызбен	Бүкіл желі бірден	Ағу орнын көрсетпейді
Құлақпен	Ірі ағулар	Тыныш бөлмелер, тоқтатылған өндіріс	Жұмыс істеп тұрған цехта тек ең күштілері естіледі
Сабын ерітіндісі немесе көбік	Нақты нүктені растау	Қол жетімді қосылыстар	Баяу, биіктікте ыңғайсыз, барлық жерде рұқсат етілмейді
Ультрадыбыстық детектор	Жұмыс істеп тұрған желідегі ағу нүктесі	Кез келген цех, соның ішінде шулы	Маршрутты өтіп, барлық қосылыстарды аралау керек
Акустикалық камера	Экрандағы көз, аймаққа шолу	Үлкен алаңдар, төбедегі құбырлар, эстакадалар	Детектордан қымбат; табылған нүкте жақыннан нақтыланады

Ультрадыбыс шулы цехта неге жұмыс істейді

Саңылау арқылы қысыммен шығатын ауа турбуленттілік тудырады, ал ол ультрадыбыс береді. Ультрадыбыстық детектор бұл сигналды қабылдап, құлаққаптағы естілетін дыбысқа айналдырады. Өндірістік шу негізінен естілетін диапазонда болады, ал ультрадыбыс қашықтыққа қарай тез өшеді, сондықтан сигналдың күшеюі бойынша көзді дәл табу оңай. Әдіс туралы толығырақ — «Ультрадыбыстық инспекция: бастаушыларға арналған нұсқаулық» мақаласында.

Акустикалық камера қашан керек

Камера ультрадыбысты микрофондар матрицасымен жинап, дыбыс көзін бейнесуретке қояды. Ол детектормен әр қосылысты баспалдақтан тексеруге тура келетін жерлерде уақыт үнемдейді: төбедегі құбырлар, эстакадалар, үлкен цехтар. Модельдерді салыстыру — «SonaVu немесе Crysound: қандай акустикалық камераны таңдау керек» мақаласында.

Ағуды бірінші кезекте қай жерден іздеу керек

• бұрандалы және тез ажыратылатын қосылыстар;
• шлангтер мен олардың ұштары;
• ауаны дайындау блоктары: сүзгілер, реттегіштер, лубрикаторлар;
• клапандар, таратқыштар және пневмоцилиндрлер (шток тығыздағыштары);
• қысым реттегіштері және бекіту арматурасы;
• ашық күйде қалып қойған дренаждар мен конденсат бұрғыштар;
• бұранда герметигі сапасыз немесе дұрыс жағылмаған құбыр қосылыстары;
• қысымда қалған тұйықталған және пайдаланылмайтын тармақтар: оларды кранмен бөлген дұрыс.

Аралау тәртібі

1. Жөндеуден кейін салыстыру үшін компрессор бойынша ағу үлесін бағалаңыз.
2. Желіні компрессор станциясынан тұтынушыларға қарай аралаңыз: магистраль, тармақтар, тұтыну нүктелері.
3. Табылған әр ағуды белгімен белгілеп, суретке түсіріп, орнын, жабдықты және сигнал күшін жазыңыз.
4. Ең күшті ағулардан бастап жөндеңіз.
5. Компрессор бойынша бағалауды қайталаңыз: айырмашылық жөндеу әсерін көрсетеді.

Журналы және жөндеуді бақылауы бар толық тәртіп — «Сығылған ауа ағуын іздеу: тексеру бағыты» мақаласында.

Ағу қанша тұрады

DOE деректері бойынша, тұрақты қызмет көрсетілмейтін жүйелерде ағу компрессорлар өнімділігінің шамамен 20 %-ын, кейде 20–30 %-ын құрайды. Тұрақты іздеу мен жөндеу оны 10 %-дан төмен ұстайды. Тағы бір тетік — желідегі қысым: ол неғұрлым төмен болса, сол саңылау арқылы соғұрлым аз ауа кетеді, сондықтан қысымды тұтынушылар үшін жеткілікті ең төменгі деңгейде ұстау тиімді. Шығын құны компрессор станциясының қуатына, жұмыс режиміне және электр энергиясының тарифіне байланысты: оны сығылған ауа ағуының калькуляторында есептеуге болады.

Қандай аспапты таңдау керек

• Шағын желіні бір рет аралау — арнайы LEAKChecker детекторы: қосасыз да, маршрут бойынша жүресіз, оқыту дерлік қажет емес.
• Есептері мен тарихы бар тұрақты бағдарлама — LEAKReporter бағдарламасымен SDT270 немесе SDT340 детекторлары.
• Үлкен алаңдар, биіктік, жарылыс қаупі бар аймақтар — SonaVu акустикалық камералары, соның ішінде ATEX нұсқасы.

KEG TRK бұл аспаптарды Қазақстанда жеткізеді және міндетке қарай таңдауға көмектеседі. Бағасы сұраныс бойынша.

Дереккөздер

• U.S. Department of Energy, Compressed Air Challenge. Compressed Air System Leaks (Fact Sheet 7).