Виброметр немесе виброанализатор: қайсысын таңдау керек

Виброметр дірілдің жалпы деңгейін, әдетте мм/с-пен діріл жылдамдығының ОКМ өлшейді және «ақау бар ма» деген сұраққа жауап береді. Виброанализатор қосымша уақыттық сигналды жазып, спектр құрады, сондықтан «нақты не ақаулы» деген сұраққа жауап береді. Машиналарды тек нормамен салыстыру керек болса, виброметр жеткілікті; себептерді тауып, жөндеуді жоспарлау керек болса, анализатор қажет.

Виброметр не істей алады

Виброметр өлшеу нүктесі үшін бір немесе бірнеше сан береді:

• мм/с-пен діріл жылдамдығының ОКМ — ГОСТ Р ИСО 10816-3 бойынша бағалаудың негізгі параметрі (10–1000 Гц жолағы);
• кейде g-мен діріл үдеуінің ОКМ мен шыңдық мәні, діріл жылдамдығының шыңдық мәні, шың-фактор.

Осы сандармен машинаны стандарттың A–D аймақтарымен салыстыруға болады (кестелер — «Электр қозғалтқышының діріл нормалары ISO 10816-3 бойынша» мақаласында) және тренд жүргізуге болады: бір нүктедегі деңгей өлшемнен өлшемге өссе, машинаны толығырақ қарау керек.

Виброметр нені көрсетпейді: діріл қай жиілікте шоғырланғанын. 4 мм/с деген бір мәнді теңгерімсіздік те, сәйкессіздік те, босау немесе резонанс та беруі мүмкін, ал әр жағдайда жөндеу әртүрлі.

Виброанализатор не істей алады

Анализатор жалпы деңгейден бөлек сигналмен жұмыс істейді:

• Спектр (FFT) — айналу жиілігіндегі 1x, 2x, гармоникалар және мойынтірек жиіліктеріндегі шыңдарды көрсетеді. Ол арқылы теңгерімсіздікті сәйкессіздік пен босаудан ажыратады. Оны қалай оқу керектігі — «FFT спектрін қалай оқу керек» мақаласында.
• Уақыттық сигнал — синусоидалы емес пішін босауды, соққылар мойынтіректер мен тісті берілістердің ақауларын көрсетеді.
• Қоршау сызығы (демодуляция) — әлсіз қайталанатын соққыларды бөліп алып, мойынтіректердің ерте ақауларын табуға көмектеседі.
• Фаза және бірнеше арна — теңгерімсіздік пен сәйкессіздікті ажырату, орнында теңгерімдеу, резонанстарды іздеу үшін соққы сынағын жүргізу.
• Маршруттар және дерекқор — компьютердегі бағдарламада нүктелер, өлшемдер тарихы, трендтер мен дабылдар.

I-care тасымалды құралдарды тұрақты аралауларға арналған деректер жинағыштарға және спектр мен сигналды машинаның жанында көрсететін, өңдеуі ішінде болатын анализаторларға бөледі. Қазіргі құралдар әдетте екі функцияны біріктіреді.

Салыстыру

	Виброметр	Виброанализатор
Басты сұрақ	Ақау бар ма	Не ақаулы
Нәтиже	Жалпы деңгей (мм/с, g)	Жалпы деңгей, спектр, уақыттық сигнал, қоршау сызығы
ГОСТ Р ИСО 10816-3 бойынша бағалау	Иә, егер 10–1000 Гц жолағында діріл жылдамдығының ОКМ өлшесе	Иә
Себепті іздеу	Жоқ	Иә
Орнында теңгерімдеу	Жоқ	Теңгерімдеу функциясы бар үлгілерде
Бағдарламадағы маршруттар мен трендтер	Әдетте жоқ немесе шектеулі	Иә
Кім жұмыс істейді	Механик, оператор, аралаушы	Диагностика маманы

Құрал мысалдары

Құрал	Не істейді	Өндірушінің негізгі деректері
SDT340 (SDT)	Діріл арнасы бар ультрадыбыстық құрал	Көрсеткіштер: діріл жылдамдығының ОКМ мен шыңы, діріл үдеуінің ОКМ мен шыңы, шың-фактор. Сүзгілер 5 Гц – 1 кГц, 10 Гц – 1 кГц (ISO 10816-3), 10 Гц – 10 кГц. Экранда уақыттық сигнал мен спектр, маршруттық және маршруттан тыс режимдер
vb7 (Bently Nevada)	Деректер жинағыш, анализатор және теңгерімдегіш	Бір мезгілде 2 арна, 6400 сызыққа дейін, Fmax 40 кГц-ке дейін, демодуляция, екі жазықтықта теңгерімдеу, соққы сынағы, лазерлік айналым датчигі
SCOUT220-IS (Bently Nevada)	Жарылыстан қорғалған деректер жинағыш және анализатор	2 арна (SCOUT240-IS — 4), 12 800 сызыққа дейін, Fmax 80 кГц-ке дейін, екі жазықтықта теңгерімдеу, System 1 бағдарламасынан маршруттар

Қалай таңдау керек

1. Тек нормамен тексеру және жалпы деңгей тренді керек, машиналар саны аз болса — 10–1000 Гц жолағында діріл жылдамдығының ОКМ өлшейтін құрал жеткілікті. SDT340 бұл міндетті орындайды және бір мезгілде мойынтіректерді, ағуларды және электр жабдығын ультрадыбыстық бақылауды береді.
2. Себептерді табу, маршруттар жүргізу және орнында теңгерімдеу керек болса — спектрі, қоршау сызығы және фазасы бар анализатор қажет, мысалы vb7.
3. Жарылыс қаупі бар аймақтарда жұмыс (мұнай-газ, химия) — тиісті сертификаты бар құрал қажет, мысалы SCOUT220-IS.
4. Сыни немесе қолжетімділігі қиын машиналар — тасымалды құралдың орнына онлайн-датчиктерді қарастырыңыз: «Wi-care сымсыз діріл мониторингі».

Құрал — бағдарламаның бір бөлігі ғана. Бастау үшін тағы не қажет екені «Жабдықтың діріл диагностикасы дегеніміз не» мақаласында, ал спектр бойынша қозғалтқыш дірілінің себебін қалай табуға болатыны «Электр қозғалтқышы дірілінің себептері» мақаласында сипатталған.

Қандай құрал таңдау керек

Нормамен тексеру және мойынтіректерді ультрадыбыстық бақылау бар аралаулар үшін — SDT340. Спектрлерді толыққанды талдау және теңгерімдеу үшін — Bently Nevada vb7.

KEG TRK Қазақстанда SDT және Bently Nevada құралдарын жеткізеді және персоналды оқытады. Бағасы сұрау бойынша.

Дереккөздер

• SDT Ultrasound Solutions. Datasheet SDT 340, DC.R340.DAT.001 — https://www.sdtultrasound.com
• Bently Nevada. vb7 Portable Data Collector, Analyzer and Balancer Datasheet 116M5255 — https://dam.bakerhughes.com/m/7993c3932a156e18/original/vb7-Portable-Data-Collector-Analyzer-and-Balancer-Datasheet-116M5255-pdf.pdf
• Bently Nevada. SCOUT220-IS and SCOUT240-IS Portable Data Collectors Datasheet 109M0226 — https://dam.bakerhughes.com/m/54b98a9e1e80eaf6/original/SCOUT220-IS-and-SCOUT240-IS-Portable-Data-Collectors-Datasheet-109M0226-pdf.pdf
• I-care. What is Vibration Analysis in Predictive Maintenance? — https://www.icareweb.com/knowledge/predictive-maintenance/what-is-vibration-analysis-predictive-maintenance/
• ГОСТ Р ИСО 10816-3-99 — «Электр қозғалтқышының діріл нормалары» мақаласы бойынша.